و نيز فرموده : « يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ » « 1 » . بحث روايتى در در المنثور از ابن عباس روايت كرده كه گفت : من هيچ مردمى نديدم كه بهتر از اصحاب محمد ص باشند ، چه به جز سيزده مساله از او نپرسيدند ، تا آن جناب از دنيا رفت ، و همه آن سؤالات در قرآن هست ، از آن جمله است آيه : « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ » ، و « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ » ، و « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى » ، و « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ » ، و « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَنْفالِ » ، و * ( « يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ » ) * ، و خلاصه از آن جناب نپرسيدند مگر چيزى را كه به حالشان سود داشت . « 2 » در مجمع البيان در ذيل آيه نامبرده گفته است : در باره عمرو بن جموح - كه پير مردى سالخورده و ثروتمند بود - نازل شده ، كه پرسيد : يا رسول اللَّه به چه چيز صدقه دهم ، و به چه كسى دهم ؟ خداى تعالى در پاسخ اين آيه را فرستاد . « 3 » مؤلف : اين حديث را در در المنثور از ابن منذر از ابن حيان روايت كرده ، و گفتند : ايشان روايت را ضعيف دانسته‌اند ، ولى ما مىگوئيم علاوه بر آن با مضمون آيه هم منطبق نيست ، چون در آيه تنها يك سؤال آمده آن هم سؤال از اينكه چه چيز انفاق كنند ، و سخنى از اينكه به چه كسى انفاق كنند نيامده . « 4 » و نظير اين روايت در عدم انطباق با آيه روايتى است كه باز در المنثور از ابن جرير ، و ابن منذر ، از ابن جريح آورده كه گفت : مؤمنين از رسول خدا ص پرسيدند اموال خود را به چه مصرفى برسانند ؟ اين آيه نازل شد ، كه « * ( يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ ؟ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ ) * . . . » ، و اين آيه مربوط به صدقات مستحبى است و زكات غير اينها است . باز نظير آن در ضعف و عدم انطباق با آيه روايتى است كه در الدر المنثور از سدى نقل كرده كه گفت : روزى كه آيه نازل شد هنوز زكات واجب نشده بود و اين آيه مربوط به مخارجى است

--> ( 1 ) مىپرسند چه انفاق كنند بگو ما زاد را . « سوره بقره آيه 219 » ( 2 ) در المنثور ج 1 ص 244 ( 3 ) مجمع البيان ج 2 ص 39 ( 4 ) در المنثور ج 1 ص 253